Trẻ sơ sinh bị dính thắng lưỡi gây bú khó, chậm tăng cân. Nhận biết sớm dấu hiệu và tìm hiểu quy trình cắt thắng lưỡi tốt nhất bằng Laser không đau tại Sản Nhi Hải Phòng.

Dính thắng lưỡi ở trẻ sơ sinh: Dấu hiệu nhận biết sớm và Quy trình điều trị không đau bằng Laser

Dính thắng lưỡi (Ankyloglossia) là một dị tật bẩm sinh lành tính khá phổ biến ở trẻ sơ sinh, xảy ra khi lớp màng mỏng dưới lưỡi (dây hãm lưỡi hoặc phanh thắng lưỡi) ngắn, dày hoặc căng hơn bình thường. Điều này làm hạn chế cử động tự do của đầu lưỡi, trực tiếp ảnh hưởng đến phản xạ bú nuốt của bé và quá trình phát triển ngôn ngữ sau này.

Nhằm giúp cha mẹ sớm phát hiện và tìm kiếm giải pháp cắt thắng lưỡi tốt nhất cho con, các chuyên gia Răng Hàm Mặt Nhi tại Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng đã tổng hợp những kiến thức y khoa thiết thực nhất dưới đây.

1. Dính thắng lưỡi ở trẻ sơ sinh là gì? Phân độ dính thắng lưỡi

Ở trạng thái bình thường, thắng lưỡi giúp lưỡi di chuyển linh hoạt để thực hiện các chức năng bú, nuốt, phát âm và làm sạch khoang miệng. Khi thắng lưỡi bị dính, đầu lưỡi của trẻ bị giữ chặt vào sàn miệng.

Theo phân loại lâm sàng y học (Hệ thống phân độ Coryllos), dính thắng lưỡi được chia làm 4 loại chính dựa trên vị trí bám của phanh thắng lưỡi:

Độ 1 (Dính thắng lưỡi nhẹ): Phanh thắng lưỡi bám sát vào đầu lưỡi (cách đầu lưỡi khoảng 2-4mm), lưỡi vẫn thè ra ngoài được nhưng hơi hạn chế.
Độ 2 (Dính thắng lưỡi trung bình): Phanh thắng lưỡi ngắn, bám cách đầu lưỡi khoảng 4-8mm, hạn chế cử động nâng lưỡi lên vòm miệng.
Độ 3 (Dính thắng lưỡi nặng): Phanh thắng lưỡi bám sát sàn miệng, đầu lưỡi hầu như không thể di chuyển lên phía trên hoặc thè ra ngoài.
Độ 4 (Dính thắng lưỡi hoàn toàn/ Thể phía sau): Phanh thắng lưỡi dày, xơ hóa ẩn dưới niêm mạc lưỡi. Dạng này rất khó nhìn thấy bằng mắt thường, chỉ phát hiện qua thăm khám sờ nắn chuyên sâu bởi bác sĩ tai mũi họng hoặc răng hàm mặt nhi.

2. Dấu hiệu nhận biết sớm dính thắng lưỡi ở trẻ sơ sinh

Phát hiện sớm dính thắng lưỡi trong giai đoạn sơ sinh vô cùng quan trọng, giúp tránh được tình trạng bé biếng ăn, suy dinh dưỡng. Cha mẹ hãy chú ý những biểu hiện cụ thể ở cả mẹ và bé dưới đây:

Đối với trẻ sơ sinh:

Gặp khó khăn khi bú mẹ: Bé bú rất lâu nhưng không no, dễ mệt, thường xuyên tự trượt khỏi núm vú. Khi bú, bé phát ra tiếng "chóp chép" hoặc "clack" do không tạo được áp suất chân không để giữ núm vú ổn định.
Cắn núm vú mẹ: Vì lưỡi không thể đưa ra ngoài che nướu dưới, bé phải dùng nướu để ép sữa, gây ra hành động cắn hoặc nghiền núm vú.
Hình dạng đầu lưỡi bất thường: Khi bé thè lưỡi hoặc khóc, đầu lưỡi không nhọn tròn mà bị lõm ở giữa tạo thành hình trái tim hoặc hình chữ V (lưỡi xẻ đôi).
Hay quấy khóc, đầy hơi: Do bú nuốt không hiệu quả, bé nuốt nhiều không khí vào dạ dày, dẫn đến tình trạng đầy hơi, nôn trớ và hay quấy khóc giữa giấc.
Tăng cân chậm: Bé tăng trưởng kém so với biểu đồ phát triển tiêu chuẩn do không hấp thu đủ lượng sữa cần thiết.

Đối với mẹ (khi cho con bú):

Núm vú bị đau rát nghiêm trọng, nứt cổ gà hoặc chảy máu.
Núm vú bị biến dạng (bẹt hoặc đổi màu trắng bệch) sau khi bé bú xong.
Mẹ thường xuyên bị tắc tia sữa, viêm tuyến vú do sữa không được bé vắt kiệt hiệu quả.

3. Khi nào cần thực hiện tiểu phẫu cắt thắng lưỡi?

Không phải mọi trường hợp dính thắng lưỡi đều cần phẫu thuật. Tại Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng, các bác sĩ chỉ chỉ định cắt thắng lưỡi khi dị tật từ độ 2 trở lên và đi kèm các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh học của trẻ:

Bé bú mẹ khó khăn, đau đớn cho mẹ hoặc tăng cân quá kém.
Trẻ lớn hơn gặp khó khăn trong việc phát âm các âm đầu lưỡi như: t, d, l, n, tr... (nói ngọng, phát âm không rõ từ).
Hạn chế vệ sinh răng miệng, dễ dẫn đến sâu răng nướu dưới do lưỡi không thể quét sạch thức ăn thừa bám ở kẽ răng.

4. So sánh phương pháp: Cắt thắng lưỡi bằng Laser thế hệ mới và Dao kéo truyền thống

Để giúp các bậc phụ huynh có cái nhìn trực quan, dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa phương pháp phẫu thuật truyền thống và công nghệ Laser hiện đại đang được áp dụng tại bệnh viện chúng tôi:

Tiêu chíPhương pháp truyền thống (Dao/Kéo)Công nghệ cắt bằng tia Laser thế hệ mớiCảm giác đauĐau nhiều sau tiểu phẫu, cần dùng thuốc giảm đau hỗ trợ.Đau rất ít hoặc không đau nhờ cơ chế giảm nhạy cảm thần kinh của tia cực ngắn.Khả năng chảy máuChảy máu từ trung bình đến nhiều, cần ép gạc hoặc khâu chỉ để cầm máu.Hầu như không chảy máu do tia Laser có khả năng tự động hàn gắn (cauterize) mạch máu tức thì khi đi qua.Thời gian thực hiệnTừ 15 - 20 phút (bao gồm cả thời gian khâu vết thương).Chỉ từ 3 - 5 phút, nhanh chóng, nhẹ nhàng.Mức độ nhiễm trùngCó nguy cơ nhiễm trùng vết mổ nếu vệ sinh không tốt.Cực kỳ an toàn, tia Laser có đặc tính vô trùng tuyệt đối tại diện cắt.Khả năng hồi phụcTrẻ cần kiêng bú vài giờ, vết thương lành sau 7 - 10 ngày.Bé bú mẹ ngay sau khi cắt tại phòng bệnh, vết thương lành nhanh trong 2 - 3 ngày.

5. Quy trình cắt thắng lưỡi tốt nhất và an toàn tại Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng

Quy trình khám nhi và thực hiện tiểu phẫu giải phóng phanh lưỡi tại Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng được thiết kế chuẩn y khoa quốc tế, cam kết mang lại sự an tâm tuyệt đối cho gia đình:

Bước 1: Khám lâm sàng chuyên sâu: Bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt Nhi sẽ trực tiếp thăm khám trực quan, đánh giá mức độ dính thắng lưỡi và kiểm tra các bệnh lý bẩm sinh đi kèm nếu có.
Bước 2: Chuẩn bị vô cảm: Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi sẽ được bôi/xịt tê tại chỗ hoặc tiêm tê cục bộ bằng kim siêu nhỏ chuyên dụng, đảm bảo bé không đau đớn trong suốt quá trình thực hiện.
Bước 3: Thực hiện cắt phanh lưỡi bằng Laser: Bác sĩ sử dụng thiết bị Laser thế hệ mới bóc tách nhẹ nhàng lớp phanh thắng lưỡi bị dính. Quá trình diễn ra nhanh chóng trong vòng 3 phút, hoàn toàn không chảy máu.
Bước 4: Theo dõi sau thủ thuật & Hướng dẫn bú mẹ: Bé được chuyển về phòng chăm sóc sau tiểu phẫu. Điều dưỡng viên sẽ hỗ trợ mẹ cho bé bú lại ngay lập tức. Sữa mẹ ấm nóng có tác dụng làm dịu và kháng khuẩn tự nhiên cho vết cắt.
Bước 5: Ra viện trong ngày: Sau khi kiểm tra bé bú tốt, không có dấu hiệu bất thường, gia đình sẽ được xuất viện lập tức kèm theo đơn thuốc và cẩm nang hướng dẫn chăm sóc tại nhà.

6. Hướng dẫn chăm sóc trẻ tại nhà sau khi cắt thắng lưỡi

Để vết cắt hồi phục hoàn hảo và tránh nguy cơ xơ hóa dính lại thắng lưỡi, cha mẹ cần lưu ý:

Duy trì bú mẹ tích cực: Cho trẻ bú nhiều cữ nhỏ. Lực mút của động tác bú mẹ là bài tập vật lý trị liệu tự nhiên tốt nhất cho lưỡi của bé.
Vệ sinh khoang miệng: Dùng gạc rơ lưỡi nhúng nước muối sinh lý ấm nhẹ nhàng lau sạch khoang miệng cho trẻ sau mỗi cữ bú. Tránh chà xát trực tiếp lên diện mổ ở mặt dưới lưỡi.
Bài tập vận động lưỡi (cho trẻ lớn hơn): Hướng dẫn bé tập thè lưỡi ra ngoài, đưa lưỡi sang hai bên, hoặc liếm môi trên để tăng cường độ linh hoạt cho cơ lưỡi.
Dấu hiệu cần tái khám: Mặc dù tỷ lệ biến chứng của công nghệ Laser gần như bằng 0, cha mẹ vẫn cần đưa trẻ đi khám ngay nếu bé có biểu hiện sốt cao đột ngột, chảy máu kéo dài ở vùng dưới lưỡi, hoặc lười bú liên tục trên 12 giờ.

7. Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng: Địa chỉ vàng chăm sóc sức khỏe cho mẹ và bé

Là bệnh viện chuyên khoa chất lượng cao hàng đầu tại khu vực duyên hải Bắc Bộ, Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng không chỉ dẫn đầu về dịch vụ phẫu thuật nhi khoa mà còn tự hào là địa chỉ:

Khám nhi tốt nhất: Hệ thống phòng khám nhi, phòng điều trị nội trú sạch sẽ, tiện nghi, tràn ngập ánh sáng và đồ chơi thân thiện giúp giảm thiểu tối đa hội chứng "sợ áo trắng" của trẻ nhỏ. Bên cạnh cắt thắng lưỡi, chuyên khoa Tai Mũi Họng của bệnh viện còn là nơi thực hiện cắt amidan an toàn nhất bằng công nghệ Plasma/Coblator hiện đại.
Chăm sóc thai sản toàn diện: Mẹ bầu hoàn toàn có thể yên tâm lựa chọn các gói khám sản định kỳ và dịch vụ sinh nở tại đây. Nếu mẹ vẫn băn khoăn đẻ ở đâu tốt nhất, bệnh viện cung cấp hệ thống phòng đẻ vip, phòng sinh vip gia đình riêng tư, ấm áp như khách sạn cùng dịch vụ ở cữ sau sinh chuẩn 5 sao.
Hỗ trợ sinh sản tốt nhất: Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Hải Phòng (HPFertility) trực thuộc bệnh viện mang đến cơ hội đón con yêu cho hàng ngàn gia đình hiếm muộn bằng các kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) tiên tiến nhất dưới sự dẫn dắt của các phó giáo sư đầu ngành sản phụ khoa và nam học.
Quy trình kết hợp khép kín: Hệ thống dữ liệu đồng bộ cho phép quản lý hồ sơ sức khỏe trọn đời cho bé từ khi còn trong bụng mẹ qua dịch vụ khám thai, khám sản, khám nhi thường niên.

Để đặt lịch khám cho bé hoặc nhận tư vấn chi tiết về các gói dịch vụ, quý khách hàng vui lòng liên hệ hotline 0859489189 hoặc truy cập website chính thức duy nhất của bệnh viện: https://haiphonghospital.com.

Tài liệu tham khảo chuyên môn:

Guideline on Pediatric Oral Surgery - American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD).
Quy trình kỹ thuật phẫu thuật Răng Hàm Mặt Nhi - Bộ Y Tế Việt Nam ban hành.
Ankyloglossia; Assessment and Management in Newborns - Hướng dẫn lâm sàng từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).