Thông tin y khoa được kiểm duyệt
Bài viết này được tham vấn chuyên môn và phê duyệt bởi ThS.BS. Nguyễn Văn Phòng - Giám đốc Trung tâm Tế bào gốc , Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng, đảm bảo tính chính xác, khách quan và tuân thủ các hướng dẫn điều trị y khoa hiện hành.
Tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cells - HSC) được tách chiết từ máu cuống rốn trẻ sơ sinh hiện đang là một trong những nguồn tài nguyên y học quý giá nhất. Khác với tế bào gốc tủy xương truyền thống, HSC từ máu cuống rốn có khả năng tái sinh hệ máu và miễn dịch vô cùng mạnh mẽ, đóng vai trò sống còn trong điều trị các bệnh máu ác tính.
1. Cơ chế điều trị ung thư máu của tế bào gốc tạo máu (HSC)
Trong các bệnh lý ung thư máu (Leukemia) hoặc suy tủy, các tế bào tạo máu trong tủy xương bị biến đổi ác tính hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn. Phương pháp hóa trị hoặc xạ trị liều cao được sử dụng để tiêu diệt các tế bào ung thư này, nhưng đồng thời cũng phá hủy luôn hệ thống tạo máu bình thường.
Lúc này, việc truyền ghép tế bào gốc tạo máu (HSC) cuống rốn vào cơ thể người bệnh sẽ giúp "tái thiết lập" lại toàn bộ hệ thống tủy xương. Các HSC khỏe mạnh sẽ di chuyển về tủy xương, cư trú, tăng sinh và biệt hóa thành các tế bào máu mới bao gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu, hồi sinh sự sống cho người bệnh.
2. Các bệnh lý huyết học được điều trị bằng HSC
Hiện nay, ghép tế bào gốc tạo máu cuống rốn được chỉ định điều trị cho hơn 80 loại bệnh lý khác nhau, bao gồm:
- Ung thư máu dòng lympho và dòng tủy: Bạch cầu cấp và mãn tính.
- Hội chứng suy tủy xương: Cơ thể không tự sản sinh đủ tế bào máu.
- Các rối loạn huyết học bẩm sinh: Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm, huyết tán bẩm sinh (Thalassemia) - bệnh lý rất phổ biến tại Việt Nam.
- Suy giảm miễn dịch bẩm sinh: Giúp tái tạo hệ thống phòng ngự tự nhiên của cơ thể.
3. Ưu điểm vượt trội của tế bào gốc máu cuống rốn
So với tế bào gốc tủy xương hay máu ngoại vi của người trưởng thành, máu cuống rốn sở hữu các điểm cộng y khoa lớn:
- Độ tương thích miễn dịch cao hơn: Các tế bào miễn dịch trong máu cuống rốn chưa phát triển hoàn thiện nên ít gây ra hiện tượng đào thải (bệnh ghép chống chủ - GVHD), cho phép ghép thành công ngay cả khi chỉ tương thích HLA bán phần (5/10 hoặc 6/10).
- An toàn tuyệt đối lúc thu thập: Quy trình lấy máu cuống rốn diễn ra sau khi kẹp dây rốn, không can thiệp vào cơ thể mẹ và bé, không gây bất cứ đau đớn nào.
- Sẵn sàng sử dụng: Mẫu được lưu trữ đông lạnh sâu trong nitơ lỏng và có thể giải đông sử dụng ngay lập tức khi phát sinh nhu cầu, tiết kiệm thời gian tìm kiếm người hiến tủy phù hợp.
Tài liệu tham khảo khoa học:
- Hiệp hội Ngân hàng Máu Hoa Kỳ (AABB) - Guidelines on Cord Blood Processing and Cryopreservation (2025).
- National Institutes of Health (NIH) - Hematopoietic Stem Cell Transplantation in Hematologic Malignancies (2024).
- Bộ Y tế Việt Nam - Hướng dẫn quy trình kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu (Quyết định số 3465/QĐ-BYT).