Điều trị đái tháo đường và các biến chứng bằng liệu pháp tế bào gốc

Bệnh đái tháo đường (tiểu đường) tuýp 1 và tuýp 2 đang ngày một gia tăng tại Việt Nam, gây ra các biến chứng suy thận, mù lòa hay loét hoại tử bàn chân rất phức tạp. Ứng dụng tế bào gốc cuống rốn, đặc biệt là tế bào gốc trung mô (MSC) và tế bào gốc tạo máu (HSC), đang mở ra chương mới trong việc phục hồi tế bào đảo tụy sinh insulin.

1. Cơ chế hỗ trợ đảo tụy hồi sinh từ tế bào gốc

Trong bệnh đái tháo đường, các tế bào beta của tuyến tụy bị suy giảm chức năng hoặc bị hệ miễn dịch của chính cơ thể tấn công tiêu diệt (ở tuýp 1). Liệu pháp tế bào gốc can thiệp bằng hai cơ chế:

• Kháng viêm và điều hòa miễn dịch: Các tế bào gốc MSC ngăn chặn các tế bào miễn dịch tự tấn công tuyến tụy, tạo môi trường thuận lợi để các tế bào beta nội sinh phục hồi.
• Kích thích tái tạo mạch máu tuyến tụy: Cung cấp dưỡng chất đầy đủ để khôi phục cấu trúc sinh lý của các tiểu đảo tụy (Islets of Langerhans).

2. Điều trị biến chứng bàn chân tiểu đường

Một trong những biến chứng đáng sợ nhất của đái tháo đường là xơ vữa mạch máu và tổn thương dây thần kinh ngoại biên, dẫn đến các vết loét hoại tử bàn chân dai dẳng không lành, có nguy cơ phải đoạn chi. Liệu pháp đắp màng sinh học chứa tế bào gốc hoặc tiêm tế bào gốc tại chỗ giúp:

• Tăng sinh mạch máu mới vượt trội để cung cấp máu nuôi dưỡng vùng da hoại tử.
• Kích thích sản sinh các nguyên bào sợi (Fibroblasts) giúp kéo da non và thu nhỏ vết loét nhanh chóng.
• Giảm nguy cơ nhiễm trùng sâu nhờ tăng cường phản ứng tự vệ tại chỗ.

3. Tiềm năng trong cá nhân hóa điều trị

Các thử nghiệm lâm sàng hiện tại cho thấy, sau khi được truyền ghép tế bào gốc, nhiều bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 đã kiểm soát chỉ số HbA1c tốt hơn hẳn, giảm dần liều lượng sử dụng insulin ngoại sinh hàng ngày và nâng cao đáng kể chỉ số sức khỏe toàn diện.